W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego z gen. Wojciechem Jaruzelskim na czele, wprowadziła na obszarze całego kraju stan wojenny.
Bezpośrednią przyczyną jego ogłoszenia była próba zniszczenia NSZZ Solidarność, która na mocy porozumień sierpniowych z 1980 roku została uznana za legalny związek zawodowy, a w ciągu roku poparcie dla niej zadeklarowało około 10 milionów ludzi. W obliczu narastającego kryzysu ekonomicznego Solidarność oznaczała dla komunistów ogromne zagrożenie, dlatego starano się wszelkimi środkami doprowadzić do jej rozbicia. Pomimo prowadzonych rozmów polskich władz z Moskwą, ZSRR uznało, że Polska powinna rozwiązać kwestię kryzysu politycznego własnymi środkami. Oficjalnie podano do wiadomości, że powodem wprowadzenia stanu wojennego była zła sytuacja gospodarcza kraju i zagrożenie bezpieczeństwa energetycznego. W późniejszych uzasadnieniach mówiono natomiast o groźbie zbrojnej interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Polsce, co do tej pory nie zostało potwierdzone. Internowano 9736 działaczy opozycji, a śmierć poniosło kilkadziesiąt osób.
Część ofiar śmiertelnych wydarzeń stanu wojennego była skutkiem tłumienia przez jednostki LWP, MO, ZOMO, ORMO, funkcjonariuszy WSW i SB pokojowych demonstracji ulicznych ludności, sprzeciwiającej się władzy WRON. W dziewięciu przypadkach ofiary zginęły w wyniku krwawego stłumienia strajku w kopalni Wujek na Śląsku, w jednym przypadku po złamaniu strajku na uczelni. Wyroki wydawano w trybie doraźnym przez sądy wojskowe. Opozycjoniści stawiani byli w stan oskarżenia w związku z próbą obalenia ustroju PRL. W trybie doraźnym za to przestępstwo wobec reżimu komunistycznego groził wyrok do kary śmierci włącznie
Trybunał Konstytucyjny III RP uznał, że stan wojenny został wprowadzony niezgodnie z Konstytucją. Oficjalnie stan wojenny został zawieszony 31 grudnia 1982 r., natomiast zakończył się o wiele później, 22 lipca 1983 r.
TR
